Podstawowe pojęcia

Utwór - jest to każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia przedmiot prawa autorskiego (def. legalna); niematerialne dobro prawne, które powinno być odróżniane od przedmiotu materialnego (materialnego nośnika - określanego też jako corpus mechanicum), na którym zazwyczaj jest ono utrwalone.

ž"Ustalenie, że określona czynność (dzieło) ma charakter twórczy lub nie, nie należy do sfery zarzutów prawa materialnego, ale sfery ustaleń faktycznych będących dopiero podstawą zastosowania prawa" (wyr. Sądu Apel. w Poznaniu z 26 kwietnia 2000 r., 1087/99).

Kwalifikacja utworu - działalność niematerialna człowieka, aby uzyskać kwalifikację "utworu" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, powinna wykazywać łącznie następujące cechy:

  • stanowić rezultat pracy człowieka (twórcy),
  • stanowić przejaw działalności twórczej czyli każdy uzewnętrzniony rezultat działania, (Przesłanka ta, niekiedy określana jako przesłanka "oryginalności" utworu, zrealizowana jest wówczas, gdy istnieje subiektywnie nowy wytwór intelektu; jest ona zatem ujmowana wyłącznie w płaszczyźnie nowości i w związku z przeszłością),
  • posiadać indywidualny charakter.

Twórca

  • to wyłącznie osoba, która stworzyła utwór (rzeczywisty twórca);
  • rzeczywistego twórcę albo inny pierwotny podmiot autorskich praw majątkowych;
  • rzeczywistego twórcę albo jego spadkobiercę;
  • rzeczywistego twórcę albo jego następcę prawnego (w tym też spadkobiercę);

Cudzy wkład twórczy w utworze

  • Utwory samoistne : tj. takie, które nie zawierają elementów twórczych przejętych z innych utworów, należy zaliczyć "utwory w pełni samoistne" (w tym także zestawienia materiałów nie objętych prawem autorskim - z art. 3) "utwory inspirowane" (art. 2 ust. 4).
  • Utwory niesamoistne: opracowania (art. 2), zbiory utworów,antologie, wybory, bazy danych spełniające cechy utworu (art. 3),
  • ​utwory zbiorowe (art. 11) oraz inne utwory (utwory z zapożyczeniami), do których wprowadzono elementy twórcze z cudzych utworów bądź "legalnie" na podstawie przepisów o dozwolonym użytku publicznym albo po upływie okresu ochrony autorskich praw majątkowych, bądź z naruszeniem prawa.