Własność intelektualna w nauce

"Ustalenie, że określona czynność (dzieło) ma charakter twórczy lub nie, nie należy do sfery zarzutów prawa materialnego, ale sfery ustaleń faktycznych będących dopiero podstawą zastosowania prawa" (wyr. Sądu Apel. w Poznaniu z 26 kwietnia 2000 r., 1087/99).
Moment powstania ochrony utworu :

  • ž Ochrona oparta na przepisach prawa autorskiego powstaje z chwilą "uzewnętrznienia", ustalenia utworu umożliwiającego jego percepcję przez inne niż twórca osoby ( art. 1 ust. 1 i 3).
  • žW okresie poprzedzającym, a więc w czasie gdy utwór znajduje się tylko w świadomości autora - brak jest podstaw do przyznawania autorsko prawnej ochrony.
  • žUstalenie utworu może nastąpić w dowolnej postaci; nie jest konieczne dla powstania ochrony jego "utrwalenie"

Wątpliwości, które powstają przy rozważaniu ochrony treści (zawartości) dzieł naukowych dotyczą przede wszystkim takich elementów jak:

  • žkonkretne rozumowania naukowe,
  • ždobór faktów i poglądów,
  • žrekonstrukcje historyczne,
  • žteorie naukowe i systematyki, które w konkretnych przypadkach mogą realizować przesłankę twórczości,  a których ochrona na podstawie przepisów prawa autorskiego budzi zastrzeżenia ze względu na ustanowienie tą drogą ograniczeń dla wolności nauki.ž

Nie podlega ochronie prawnej:

  • Uznanie za przedmiot ochrony "utworu" wskazuje, że ochrona ta nie rozciąga się na sam proces twórczy. Dla ochrony interesów twórcy w tym zakresie można stosować art. 23 i 24 k.c., a także przepisy o czynach niedozwolonych.
  • Ochronie autorsko prawnej nie podlega również metoda twórcza, zastosowana przy tworzeniu utworu technika, styl, maniera .
  • Poza zakresem ochrony udzielanej przez prawo autorskie pozostaje również funkcja utworu i - co istotniejsze - zdeterminowane przez nią cechy (zawartości) dzieła.
  • Poza zakresem ochrony (ze względu na niemożność wykazania w tych elementach cechy indywidualności):
    temat, idea, pomysł badawczy, fakt naukowy.

Nie budzi natomiast zastrzeżeń pozostawienie poza zakresem ochrony:

  • žtematu, idei
  • žpomysłu badawczego,
  • žfaktu naukowego,
  • žze względu na niemożność wykazania w tych elementach cechy indywidualności.